Cháo Se Hạ Mỗ

Thông thường khi nhắc đến cháo, bạn sẽ nghĩ ngay đến món ăn được nấu bằng gạo hoặc bột gạo đúng không nào? Qủa thật là như vậy, đặc trưng của cháo là khá loãng để có thể dễ dàng xúc bằng thìa. Cho đến nay, khi tổng kết về văn hóa ẩm thực của nhiều quốc gia thì cháo sẽ luôn đi đôi với thìa. Tuy nhiên đến với làng Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng ở ngoại ô thành phố Hà Nội, bạn sẽ được chứng kiến phong cách ăn món cháo vô cùng đặc biệt. Thay vì dùng thìa, bạn sẽ dùng đũa để gắp khi ăn.

Cháo se là món ăn lâu đời tại làng Hạ Mỗ mà không một nơi nào có được. Với tên gọi độc lạ và cách thưởng thức có một không hai, cháo se nhanh chóng thu hút những tín đồ ẩm thực đến từ khắp mọi nơi. Bạn sẽ không tìm thấy một món cháo nào có nguyên liệu phong phú với cách chế biến cầu kỳ như vậy, và đương nhiên rồi, hương vị của cháo se sẽ không làm bạn thất vọng bởi sự kết hợp hoàn hảo giữa nhiều loại gia vị truyền thống khác nhau.

Mặc dù nguyên liệu chính để làm nên món ăn này khá đơn giản, thường là gạo tẻ và xương lợn thế nhưng quy trình làm nên thành phẩm thì khá cầu kỳ. Cháo se phức tạp ở nhiều công đoạn, người đầu bếp phải tỉ mỉ và kỹ lưỡng từng bước một để kết hợp hoàn hảo những gia vị và nguồn nguyên liệu với nhau. Trước hết là gạo tẻ, gạo tẻ phải sàng kỹ không lấy những hạt nứt hay kém chất lượng, tiếp đó được đem đi ngâm với nước lạnh khoảng 12 giờ đồng hồ để gạo được mềm hơn. Khi đã đủ thời gian quy định sẽ vớt gạo ra rồi xay thành bột nước. Bước làm này cần đến dụng cụ xay bột truyền thống thủ công hoặc máy móc hiện đại đều được. Miễn là thành phẩm không bị vón cục, đều và mịn.

Công đoạn tiếp theo khi xay gạo thành nước là lọc qua một túi vải dày. Tấm vải được treo lên cao để róc bớt nước để thu được thành phẩm là một mẻ bột dẻo, mềm nhuyễn và trắng phau. Nguyên liệu chính là bột đã xong, bước tiếp theo là chuẩn bị nước dùng. Nồi nước dùng có thể lấy từ bất kỳ phần xương nào rồi ninh kỹ trong nhiều giờ liền, theo kinh nghiệm của những người đầu bếp lâu năm thì phần ngon nhất vẫn là xương đuôi. Khi nếm thử nước dùng ngọt thanh mà không bị ngấy có nghĩa là bạn đã thành công ở bước này rồi. 

Để thêm phần hấp dẫn cho món ăn thì phần thịt lấy từ những miếng xương đã ninh kỹ sẽ được băm nhỏ và xào với hành khô, nêm thêm một chút gia vị để ăn cùng cháo. Có một mẹo nhỏ là bạn nên nấu cháo trên bếp củi bằng nồi gang để thưởng thức hương vị trọn vẹn nhất. Hơn hết là đảm bảo nhiệt độ trên bếp củi vừa đủ để cháo không bị bén nồi. Lưu ý đây là bước làm quan trọng và cần đến sự tỉ mỉ, khéo léo! Khuấy cháo ở ngọn lửa nhỏ đồng thời không mở vung liên tục, nhất là phần nêm gia vị vừa phải.

Yếu tố quyết định sự thành bại cho món ăn này nằm ở công đoạn dưới đây, đó là nặn bột cho vào phần nước dùng. Khi nước xương hầm ở một nhiệt độ nhất định, người ta sẽ cho từng phần bột nhỏ vào lòng bàn tay và xoe lại thành các sợi nhỏ bằng đầu đũa rồi thả vào nồi nước đang sôi. Bột khá nhiều và nước sôi khá nhanh nên công đoạn này cần có sự giúp sức của hai đến ba người cùng nhau. Những sợi bột đều tăm tắp cứ lần lượt được thả vào mà không bị vón cục hay dính vào nhau. Khi thoảng thì cần dùng đũa khuấy nhẹ nồi nước để những sợi bột được chín đều.  

Chỉ tầm vài phút là những sợi bột đã chín đều, lúc này vẫn chưa thưởng thức ngay được đâu nhé! Người nấu sẽ thêm vào nồi cháo một chút bột hòa ( tức là phần bột đã được bớt lại từ trước) mục đích để nồi cháo sánh mịn hơn. Cách nhận  biết sợi bột khi chín là có màu trắng trong và không còn lõi bột, cuối cùng là thả thịt nạc đã xào thơm trước đó vào nồi và nêm nếm gia vị theo khẩu vị. 

Và thế là món ăn đã hoàn thành, bạn hãy thưởng thức khi nóng để cảm nhận được trọn vẹn hương vị thơm ngon, béo ngậy của cháo se nhé! Cháo sẽ thơm hơn nếu cho vào một chút tiêu xay và hành lá bởi khá dậy mùi. Ăn cháo se đúng cách là vừa ăn vừa thổi để có thể cảm nhận rõ hơn vị ngọt thanh của nước xương hầm kết hợp với phần bột dẻo dai!

Cháo se thơm ngon hấp dẫn ăn một lần là nhớ mãi!

Có thể bạn chưa biết, mặc dù cháo se không phải món cháo phổ biến nhưng lại là món ăn đặc sắc thể hiện nét văn hóa đặc trưng của người dân Hạ Mỗ. Những người dân nơi đây không ai là không biết đến món ăn độc đáo này. Hiện nay thì người dân Hạ Mỗ vẫn còn duy trì nét ẩm thực phong phú này, nó xuất hiện trong các dịp lễ, đám cưới, hội làng và được dùng như một món khai vị lạ miệng.

Với những người lần đầu tiên thưởng thức món cháo này chắc chắn sẽ rất thích thú bởi cách thưởng thức cũng như hương vị đậm đà ấn tượng. Cháo se có ở một số địa phương khác như xã Hương Canh, tỉnh Vĩnh Phúc tuy nhiên phần nước và bột khá loãng chứ không được sánh đặc như Hạ Mỗ. Đương nhiên điều này phụ thuộc vào khẩu vị và phong cách ẩm thực vùng miền nên chúng ta sẽ không đánh giá nhiều.

Một món ăn ngon không cần phải quá cầu kỳ hay đắt đỏ, cũng như cháo se vậy, là một món cháo được làm nên từ nguyên liệu bình dân, đơn giản nhưng hương vị thì không có gì để chê. Người dân Hạ Mỗ thật sáng tạo và tinh tế khi làm ra một món ăn hấp dẫn, cách chế biến không phức tạp, không mất nhiều thời gian và công sức nhưng hương vị không đâu sánh bằng.

Người Hạ Mỗ dù đi đâu cũng không quên được những hương vị hoàn hảo của một bát cháo se đúng điệu. Trong tiết trời se lạnh, được quây quần bên bếp lửa, thưởng thức bát cháo se nóng hổi cùng tâm sự những câu chuyện đời thường thật ấm áp làm sao. Ngoài kia có bao nhiêu sơn hào hải vị, những món ăn thơm ngon đắt tiền cũng không thể nào thay thế bát cháo chứa chan hương vị quê nhà.

Đặc sản của Đan Phượng khá hấp dẫn trên bàn tiệc của bạn trong những dịp ghé thăm. Dù là món chay hay món mặn, tất cả đều được kết hợp hoàn hảo từ những nguyên liệu tươi ngon sẵn có. Nếu đến Đan Phượng và ghé Hạ Mỗ trong những sự kiện văn hóa, lễ hội thì nhất định bạn phải thưởng thức cháo se nhé! Món cháo tuy bình dị nhưng lại mang dấu ấn hoài niệm và giá trị tinh thần to lớn với những con người nơi đây.

VietSense Travel hy vọng với những nội dung hữu ích ở trên đã giúp bạn có thêm thông tin và cái nhìn khách quan về ẩm thực Đan Phượng đặc sắc nhất. Món cháo se cùng với vô vàn những món ngon đặc sản khác chắc chắn sẽ khiến bạn nhớ mãi không quên!