Nhà sàn cổ hơn 130 năm tuổi của huyền thoại Vua săn voi

Huyền thoại Vua săn voi Bản Đôn

Xứ xở đại ngàn thu hút bởi vẻ đẹp mênh mông bất tận cùng những vẻ đẹp độc đáo đến từ cảnh quan thiên nhiên diệu kỳ. Mảnh đất này gợi cho con người những kỷ niệm khó quên về phong tục tập quán lâu đời, những nét đẹp trong đời sống tinh thần bất diệt không thể thay thế. 

Tiếng ngân vang của cồng chiêng có lẽ là thứ khiến người ta ấn tượng nhất bởi nó không chỉ mang hơi thở của thời đại mà còn mang màu sắc vùng miền vô cùng cuốn hút. Bên cạnh đó là vô số những công trình tự nhiên, nhân tạo hấp dẫn điển hình nhất là ngôi nhà sàn cổ hơn 130 năm tuổi của vua săn voi Ama Kông ở Buôn Đôn.

Nếu xuất phát từ thành phố Buôn Mê Thuột, du khách cần di chuyển hơn 1h đồng hồ với quãng đường hơn 50km để đến được nhà sàn cổ của vua voi. Tại đây, những điều bất ngờ và kỳ diệu về thiên nhiên, con người, văn hoá, phong tục tập quán, lối sống dần được khai phá với những điều thú vị.

Tại sao Buôn Đôn lại được mệnh danh là mảnh đất của những thợ săn voi? Không quá khó để nhận ra rằng tại đây nổi tiếng nhất khu vực Đông Nam Á về nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng. Theo những người già làng kể lại thì "Vua săn voi" tên thật là Y Thu Knul (1828 - 1938). Đây là nhân vật quan trọng có công khai phá và sáng lập nên bản Đôn, nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng cũng được ông truyền lại cho thế hệ sau. 

Khi còn sống, ông Y Thu Knul được người dân yêu mến bởi là người có ảnh hưởng lớn, có tiếng nói quan trọng nhất trong cộng đồng các dân tộc Ê Đê, M'nông, J'rai... thuộc vùng Bản Đôn. Họ cùng nhau sinh sống bên dòng Sêrêpôk xanh biếc êm đềm.

Du khách tham quan sẽ được nghe những câu chuyện huyền thoại về cuộc đời vua săn voi, những câu chuyện tưởng chừng khó tin nhưng lại là sự thật như: "Vua săn voi" Y Thu Knul đã săn bắt được hơn 400 con voi trong đó có một con lông trắng quý hiếm (lông, da voi màu trắng, ngà màu hổ phách). Sau đó ông đã mang con voi này tặng cho vua Xiêm. Để đáp lại tấm lòng của ông, vua Xiêm đã ban tặng cho Y Thu Knul nhiều vàng bạc và phong là Khun Yu Nốp - nghĩa là "Vua săn voi". Cũng từ đó mà biệt danh Vua săn voi của Bản Đôn gắn liền với ông mà không ai có thể vượt qua.

Nét đặc biệt tại Nhà sàn cổ hơn 130 năm tuổi

Nhà sàn cổ hơn 130 năm tuổi gây ấn tượng với du khách bởi nguyên liệu quý hiếm và thiết kế độc lạ. Những nguyên liệu hoàn toàn bằng gỗ rất tinh tế với thiết kế tinh xảo không thể rời mắt. Những hoạ tiết mang đậm dấu ấn Tây Nguyên cũng được khắc họa rõ nét làm nổi bật lên kiến trúc hiện đại và truyền thống xen lẫn. Vào thời điểm bấy giờ thì nhà sàn của Y Thu Knul thuộc loại to nhất, hoành tráng nhất ở Bản Đôn.

Quá trình xây dựng và hoàn thành ngôi nhà cũng trải qua những công đoạn hết sức vất vả và kỳ công. Sức kéo của 18 con voi kéo gỗ cùng 14 người thợ lành nghề nhất được huy động mới kịp tiến độ và hoàn thành ngôi nhà như dự kiến. Trị giá của căn nhà tính đến thời điểm đó tương đương với 12 con voi có cặp ngà dài. 

Bước vào khám phá bên trong ngôi nhà sàn cổ hơn 130 năm tuổi, du khách bị choáng ngợp bởi không gian rộng lớn với 3 gian chính, mỗi gian đều được làm bằng gỗ quý rất hiếm như các loài gỗ hương, căm xe, cà chít. 

Bạn biết không, sự khác biệt của căn nhà cổ so với những căn nhà truyền thống khác là sự xuất hiện của 3 mái nhọn, mỗi gian có  một mái chóp riêng rất tinh tế và khác biệt. 

Mái nhà chính là những điều khác lạ so với những căn nhà sàn bình thường thời điểm lúc bấy giờ. Mái gỗ cà chít thoạt nhìn không có gì mới lạ nhưng lại cực hợp khi đưa chúng vào sử dụng làm phần mái lợp. Gỗ cà chít quý hiếm và đắt đỏ được dùng nhiều trong xây dựng, du khách có thể thấy chúng dễ dàng hơn qua những công trình quy mô.

Một điều thú vị về loại gỗ cà chít mà bạn có thể tham khảo như khi gặp lạnh sẽ co, gặp nắng thì sẽ nở ra, đây là yếu tố quyết định để những người thợ chuyên nghiệp lấy căn cứ thiết kế và xây dựng ngôi nhà được hoàn thiện. Ngôi nhà sàn cổ đã sử dụng 8.726 thanh gỗ để làm ngói, tốn gần 10m3 gỗ cà chít. Đáng tiếc là vào 1954, một cây me gãy đổ đã làm sập gian phía trong, cũng vì vậy mà căn nhà đã không còn bộ mái nguyên bản như hồi mới xây nữa. 

Những chứng tích cổ tại căn nhà sàn  hơn 130 năm tuổi

Cùng với chiều dài lịch sử, ngôi nhà cổ này đã gắn liền với 3 thế hệ Vua săn voi ở Buôn Đôn, lần lượt là Y Thu Knul - vua voi đầu tiên, Ama Pợ Pho Khăm Súc và cuối cùng là Y Prung Êban (tên thường gọi là Ama Kông, 1909 - 2012). 

Với những tài năng thiên bẩm với nghề săn voi, Vua săn voi Ama Kông đã săn được tổng 298 voi rừng trong đó có 3 con lông màu trắng - là loại vô cùng quý hiếm ở nước ta. Trong chuyến săn voi cuối cùng năm 1996, ông bắt được 7 con. Sau đó ông không săn voi nữa mà chuyển qua làm huấn luyện voi tại rừng quốc gia Yok Đôn. Năm 2012, Ama Kông mất ở tuổi 103. 

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, căn nhà sàn cổ trăm năm tuổi của Vua săn voi luôn giữ mãi nét đặc trưng của vùng Tây Nguyên, hiện là nơi tham quan không thể bỏ lỡ của du khách khi đến với Buôn Đôn.

Vô số những dụng cụ được dùng để săn voi còn lưu giữ, đây chính là những "vũ khí lợi hại" của các vua voi lúc đi săn voi, đó chính là dụng cụ săn bắt voi, túi quai đựng đồ nghề, quý giá hơn là thanh kiếm do vua Bảo Đại tặng và chiếc mâm đồng được chuyển từ Lào sang…

Căn nhà sàn cổ hơn 130 năm tuổi có 3 gian chính trong đó hai gian phía ngoài hiện nay được dùng làm gian thờ, nơi tiếp khách đồng thời là nơi trưng bày những hình ảnh, kỷ vật còn sót lại của các vua voi. Gian bên trong chính là nơi sinh hoạt gia đình với những hoạt động thường thấy trong lối sống của người dân tộc xưa cũ còn tồn tại. 

Vua voi Ama Kông có 21 người con, 118 cháu, chắt. Cùng với tài săn voi của mình, ông còn nổi tiếng với bài thuốc gia truyền có nhiều tác dụng quan trọng.

Trên đây VietSense Travel đã mang đến bạn những thông tin chi tiết và cụ thể nhất về Nhà sàn cổ hơn 130 năm tuổi của vua săn voi, kinh nghiệm du lịch đầy đủ và hấp dẫn nhất về những địa điểm được yêu thích sẽ được VietSense Travel cập nhật đến bạn trong những tour du lịch Tây Nguyên trọn gói và hoàn hảo nhất.