Điểm danh những lễ hội linh thiêng hút khách ở Miền Bắc

1. TOP 10 lễ hội linh thiêng ở miền Bắc không nên bỏ lỡ

Các lễ hội tâm linh ở miền Bắc từ lâu đã trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc của người dân và du khách thập phương vào dịp đầu năm. Mỗi lễ hội đều mang những giá trị lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật đặc trưng. Tham khảo list lễ hội miền Bắc linh thiêng dưới đây để dễ dàng lựa chọn điểm đến phù hợp cho chuyến du xuân của bạn.

1.1. Lễ hội chùa Tam Chúc

Thời gian tổ chức: Diễn ra hằng năm vào ngày 12 tháng Giêng Âm lịch - thời khắc đầu xuân linh thiêng, khi con người gửi gắm ước nguyện về một năm mới bình an, thuận lợi.

Địa điểm: Khu du lịch tâm linh chùa Tam Chúc, Hà Nam.

Lễ hội chùa Tam Chúc là sự giao thoa hài hòa giữa Phật giáo và văn hóa truyền thống Việt, thể hiện tinh thần hướng thiện, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Đây cũng là dịp để du khách thập phương chiêm ngưỡng quần thể chùa rộng lớn bậc nhất Đông Nam Á, đồng thời tìm hiểu lịch sử - văn hóa vùng đất Hà Nam.

Khuôn viên chùa Tam Chúc rất rộng lớn

Hoạt động nổi bật:

• Nghi lễ rước nước: Tổ chức từ sáng sớm ngày 12 tháng Giêng, lấy nước thiêng từ hồ Tam Chúc - biểu trưng cho sự thanh tịnh và khởi nguồn may mắn, câu mong mưa gió thuận lợi, khởi đầu một năm mới hanh thông.

• Lễ dâng hương: Du khách thập phương tập trung tại các điện thờ lớn trong quần thể chùa để dâng hương, lễ Phật, cầu bình an, sức khỏe và tài lộc.

• Hoạt động văn hóa - nghệ thuật: Song song với phần lễ là các hoạt động biểu diễn múa rồng, múa lân, hát chèo, hát văn, tái hiện sinh động đời sống văn hóa dân gian Bắc Bộ. Ngoài ra, các khu trưng bày, triển lãm văn hóa - Phật giáo giúp du khách hiểu sâu hơn về lịch sử hình thành và giá trị tâm linh của chùa Tam Chúc.

1.2. Lễ hội Xuân Yên Tử

Thời gian: Bắt đầu từ mùng 10 tháng Giêng và kéo dài suốt 3 tháng âm lịch.

Địa điểm: Khu danh thắng Yên Tử, nằm trên đỉnh núi Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh.

Lễ hội Xuân Yên Tử nhằm tôn vinh Phật giáo Trúc Lâm - dòng thiền mang đậm tinh thần dân tộc Việt. Đây là hành trình tìm về sự an yên trong tâm hồn, đồng thời là dịp để du khách khám phá giá trị lịch sử, văn hóa gắn liền với núi non Yên Tử.

Chùa Yên Tử giúp du khách tìm về sự an yên trong tâm hồn

Hoạt động tiêu biểu:

• Nghi lễ khai hội và nghi thức Phật giáo trang nghiêm: Bắt đầu bằng nghi lễ gióng trống, thỉnh chuông, dâng hương và tế cáo trời đất. Thể hiện lòng tôn kính đối với Phật Hoàng Trần Nhân Tông - người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm.

• Rước kiệu từ chùa Trình lên chùa Hoa Yên: Đoàn rước thành kính, tái hiện hành trình tu hành của Phật Hoàng, mở đầu cho mùa hành hương về non thiêng Yên Tử.

• Hành hương lên Chùa Đồng: Du khách có thể lựa chọn leo núi hoặc đi cáp treo để chinh phục đỉnh Yên Tử, viếng Chùa Đồng - ngôi chùa nằm ở độ cao hơn 1.000m, điểm hội tụ linh khí đất trời.

• Hoạt động văn hóa - dân gian đầu xuân: Trong lễ hội còn có các trò chơi dân gian như ném còn, kéo co, cùng các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống.

1.3. Lễ hội chùa Bái Đính

Thời gian: Khai hội từ mùng 6 tháng Giêng Âm lịch, kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch.

Địa điểm: Tổ chức tại Quần thể chùa Bái Đính, tọa lạc trên núi Bái Đính, Ninh Bình.

Lễ hội mang ý nghĩa tưởng nhớ các bậc tiền nhân có công với đất nước, đồng thời mở đầu cho mùa hành hương đầu xuân tại vùng đất Cố đô Hoa Lư. Đây cũng là dịp gìn giữ và lan tỏa những giá trị tín ngưỡng, văn hóa truyền thống của dân tộc.

Lễ hội chùa Bái Đính tổ chức tại vùng đất Cố đô Hoa Lư

Các hoạt động đặc sắc:

• Nghi lễ Phật giáo và rước kiệu truyền thống: Tổ chức long trọng với các nghi thức dâng hương, tụng kinh, niệm Phật và rước kiệu, thể hiện lòng tri ân với các bậc tiền nhân và cầu cho quốc thái dân an.

• Sinh hoạt văn hóa dân gian: Phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động múa rồng, múa lân, ném còn, múa sạp – thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

• Biểu diễn nghệ thuật truyền thống: Hát chèo, xẩm, ca trù được trình diễn xuyên suốt mùa lễ hội, góp phần bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa nghệ thuật cổ truyền của vùng đất Cố đô Hoa Lư.

1.4. Lễ hội chùa Hương

Thời gian: Lễ hội bắt đầu từ mùng 6 tháng Giêng tới hết tháng 3 âm lịch.

Địa điểm: Tổ chức tại chùa Hương thuộc Khu thắng cảnh Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội.

Lễ hội chùa Hương là hành trình hành hương về cõi Phật, gắn liền với tín ngưỡng thờ Quan Thế Âm Bồ Tát, nơi người dân cầu mong sức khỏe, bình an, tài lộc. Lễ hội còn phản ánh sự giao thoa của Phật - Nho - Đạo, tái hiện sinh động đời sống văn hóa dân gian Việt Nam.

Đầu năm, người dân đến với chùa Hương cầu sức khỏe, tài lộc

Hoạt động nổi bật:

• Chuỗi nghi lễ dâng hương, lễ Phật: Du khách lần lượt dâng hương tại đền Trình, đền Mẫu, chùa Thiên Trù, chùa Giải Oan và chùa Trong, gửi gắm ước nguyện về sức khỏe, bình an, may mắn.

• Hành hương lên Động Hương Tích - Đệ Nhất Động: Leo núi hoặc đi cáp treo để chiêm bái Động Hương Tích - trung tâm tâm linh của chùa Hương, nơi gắn với tín ngưỡng thờ Quan Thế Âm Bồ Tát.

• Hoạt động hội và sinh hoạt văn hóa dân gian: Hát chầu văn, hát chèo, đua thuyền, chọi gà… tạo nên không khí lễ hội sôi động.

1.5. Lễ hội đền Cổ Loa

Thời gian: Khởi đầu lễ hỗi từ mùng 6 Tết đến ngày 18 tháng Giêng Âm lịch.

Địa điểm: Lễ hội tổ chức tại đền Cổ Loa, Đông Anh, cách trung tâm Hà Nội khoảng 17 km về hướng Tây Bắc.

Lễ hội đền Cổ Loa được tổ chức nhằm tôn vinh Vua An Dương Vương, người có công lập nên nước Âu Lạc và xây dựng kinh thành Cổ Loa - kinh đô đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Không chỉ mang giá trị lịch sử sâu sắc, lễ hội còn thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về công lao dựng nước, giữ nước của cha ông, đồng thời khơi dậy niềm tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ di sản văn hóa lâu đời.

Lễ hội đền Cổ Loa thu hút rất nhiều du khách, từ trẻ nhỏ đến người già

Các hoạt động đặc sắc: 

• Nghi lễ rước kiệu, rước thần và tế lễ truyền thống: Các nghi thức được tổ chức trang nghiêm, tái hiện không khí cung đình xưa, thể hiện lòng thành kính đối với Đức vua An Dương Vương và các bậc hiền nhân.

• Chuỗi trò chơi dân gian: Du khách có thể tham gia bắn nỏ - trò chơi gợi nhắc truyền thuyết nỏ thần, cùng ném còn, đu tiên, xem múa rối nước.

• Không gian âm nhạc dân gian truyền thống: Hát xoan, phường bát âm vang lên xuyên suốt mùa lễ hội, tạo nên không khí lễ hội vui nhộn.

1.6. Hội Gióng đền Sóc

Thời gian: Hội Gióng được tổ chức vào mùng 6 Tết hàng năm.

Địa điểm: Tổ chức tại Khu di tích quốc gia đền Sóc, nằm ở Sóc Sơn - Hà Nội.

Đây là dịp để người dân và du khách tưởng nhớ công lao của Đức Thánh Gióng - vị anh hùng huyền thoại đã đánh tan giặc ngoại xâm, mang lại thái bình cho đất nước. Lễ hội còn giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần quật cường và trách nhiệm bảo vệ non sông cho thế hệ trẻ. Đặc biệt, năm 2010, lễ hội Gióng còn được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhân loại, khẳng định giá trị văn hóa đặc biệt của lễ hội này.

Đền Sóc vẫn giữ vẻ yên bình, cho lòng thanh tịnh

Hoạt động tiêu biểu: 

• Nghi lễ dâng hoa tre và rước voi chiến: Hoa tre - biểu trưng cho vũ khí của Thánh Gióng - được dâng lên trong nghi lễ trang trọng. Cùng các lễ vật truyền thống và đoàn rước voi chiến tái hiện chiến công oai hùng năm xưa.

• Không khí hội làng sôi động: Phần hội diễn ra náo nhiệt với các trò chơi dân gian, thi vật, kéo mỏ, cùng các màn biểu diễn văn hóa - nghệ thuật dân tộc.

• Trải nghiệm văn hóa - lịch sử sống động: Cơ hội tìm hiểu sâu hơn về truyền thuyết Thánh Gióng - tín ngưỡng dân gian của Việt Nam.

1.7. Hội Lim

Thời gian: Lễ hội diễn ra vào ngày 12 và 13 tháng Giêng Âm lịch hằng năm, trong đó ngày 13 là chính hội.

Địa điểm: Tổ chức lễ hội tại thị trấn Lim, Tiên Du, Bắc Ninh. Trong đó các hoạt động chính diễn ra tại núi Hồng Vân - núi Lim.

Hội Lim được tổ chức nhằm tôn vinh và gìn giữ nghệ thuật dân ca Quan họ Bắc Ninh - di sản văn hóa phi vật thể. Lễ hội không chỉ là niềm tự hào của người dân Bắc Ninh mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy tinh thần cộng đồng, sự gắn kết và lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước đã gìn giữ di sản.

Hội Lim được tổ chức để gìn giữ nghệ thuật dân ca Quan họ

Các hoạt động đặc sắc

• Hát Quan họ truyền thống: Các liền anh, liền chị trong trang phục truyền thống biểu diễn Quan họ tại sân đình, trên thuyền rồng, tạo nên không gian nghệ thuật đậm chất trữ tình, mộc mạc.

• Nghi lễ và trò chơi dân gian: Lễ tế, rước lễ kết hợp với các trò chơi dân gian như đu tiên, đấu vật, cờ người, mang lại không khí hội xuân rộn ràng.

• Trải nghiệm không gian văn hóa truyền thống: Du khách có thể trực tiếp trải nghiệm mặc áo mớ ba mớ bảy, đội nón ba tầm, quai thao, chụp ảnh và tìm hiểu phong tục, tập quán truyền thống của người Kinh Bắc.

1.8. Lễ hội Đền Hùng

Thời gian: Diễn ra xuyên suốt tháng 3 Âm lịch, cao điểm là ngày mùng 10 tháng 3 Âm lịch - Giỗ Tổ Hùng Vương.

Địa điểm: Tổ chức tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng, Việt Trì, Phú Thọ.

Đây là dịp tưởng nhớ và tôn vinh các Vua Hùng - những bậc tiền nhân đã có công khai sơn phá thạch, đặt nền móng dựng nước Văn Lang. Lễ hội góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, củng cố tinh thần đoàn kết dân tộc. Với giá trị lịch sử - văn hóa đặc biệt, lễ hội được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại (2012).

Lễ hội Đền Hùng nhắc nhở con cháu ghi nhớ công ơn của cha ông xưa

Các hoạt động đặc sắc: 

• Nghi lễ dâng hương và rước kiệu: Phần lễ được tổ chức long trọng tại Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và Lăng Vua Hùng, với đoàn rước kiệu trang nghiêm thể hiện lòng thành kính của con cháu Lạc Hồng đối với tổ tiên.

• Phần hội mang đậm bản sắc dân tộc: Sôi động với các hoạt động hát Xoan - loại hình nghệ thuật gắn liền với tín ngưỡng thờ Hùng Vương, cùng biểu diễn trống đồng, múa lân, thi kéo co.

• Văn hóa dân gian truyền thống: Du khách còn có cơ hội tham gia gói bánh chưng, bánh giầy - biểu tượng cho đất trời theo truyền thuyết Lang Liêu, và tham quan các gian trưng bày sản vật địa phương đặc trưng của vùng trung du Bắc Bộ.

1.9. Lễ khai ấn Đền Trần

Thời gian: Tổ chức vào đêm ngày 14, rạng sáng ngày 15 tháng Giêng Âm lịch, cao điểm là Lễ Khai ấn vào giờ Tý (từ 23h đến 1h)

Địa điểm: Lễ hội diễn ra tại Khu Di tích lịch sử văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp, Nam Định.

Người dân và du khách thập phương đến với lễ hội với mong muốn cầu quốc thái dân an, công danh thuận lợi, sự nghiệp hanh thông và may mắn trong năm mới. Bên cạnh ý nghĩa cầu tài, cầu lộc, lễ hội còn là dịp để tri ân công lao các Vua Trần và các bậc hiền tài, nhắc nhở tinh thần tận trung với nước, tận hiếu với dân.

Lễ khai ấn Đền Trần cầu đất nước bình an

Các hoạt động nổi bật: 

• Nghi thức rước ấn và Lễ Khai ấn: Lễ rước kiệu ấn diễn ra trong không khí trang nghiêm, tiếp đến là nghi lễ Khai ấn đúng giờ Tý - thời khắc linh thiêng được nhiều người tin rằng mang lại khởi đầu tốt đẹp cho năm mới.

• Xin và phát Ấn Đền Trần: Sau lễ khai ấn, người dân xếp hàng xin ấn với mong muốn nhận được phúc lộc, trí tuệ và sự thăng tiến trong công việc, học tập.

• Không khí hội xuân sôi động: Phần hội diễn ra với trống hội, múa lân - sư - rồng, cờ người, chọi gà, hát văn…, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa nét linh thiêng và không khí lễ hội rộn ràng đầu năm.

1.10. Lễ hội Bà Chúa Kho (Bắc Ninh)

Thời gian: Diễn ra trong tháng Giêng Âm lịch, chính hội vào ngày 12 tháng Giêng - ngày giỗ Bà Chúa Kho.

Địa điểm: Tổ chức tại Quần thể di tích Đình - Chùa - Đền Cô Mễ, sườn núi Kho, khu Cô Mễ, Bắc Ninh.

Lễ hội Bà Chúa Kho gắn liền với tín ngưỡng dân gian thờ Bà Chúa Kho - người có công lớn trong việc trông coi kho lương, giúp dân đánh giặc chống Tống, bảo vệ cuộc sống yên bình cho nhân dân. Ngày nay, lễ hội trở thành điểm đến quen thuộc của người dân với niềm tin cầu tài lộc, buôn may bán đắt, công việc thuận lợi. Bên cạnh đó, lễ hội còn mang ý nghĩa cầu bình an, sức khỏe và sự sung túc cho gia đình.

Lễ hội Bà Chúa Kho thu hút đông đảo du khách về thăm

Hoạt động tiêu biểu:

• Nghi lễ rước lễ và dâng hương: Người dân và du khách thành tâm dâng hương, lễ vật lên Bà Chúa Kho, gửi gắm mong ước về một năm làm ăn thuận lợi, cuộc sống đủ đầy.

• Không gian văn hóa dân gian đặc trưng: Các làn điệu Quan họ mượt mà được trình diễn trong suốt mùa lễ hội, kết hợp với những trò chơi dân gian truyền thống, tạo nên không khí hội xuân vừa linh thiêng vừa rộn ràng.

2. Kinh nghiệm khi tham gia các lễ hội hút khách ở Miền Bắc

Các lễ hội lớn ở miền Bắc thường thu hút lượng du khách rất đông, đặc biệt vào dịp đầu xuân. Để chuyến đi lễ vừa trọn vẹn ý nghĩa tâm linh, vừa thoải mái và an toàn, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là điều không thể bỏ qua. Dưới đây là những kinh nghiệm hữu ích giúp bạn chủ động hơn khi tham gia lễ hội:

• Lựa chọn trang phục phù hợp: Ưu tiên quần áo lịch sự, kín đáo, màu sắc nhã nhặn khi tham gia các lễ hội tại đền, chùa. Nên mang theo áo khoác mỏng hoặc áo chống gió để thích nghi với thời tiết miền Bắc đầu năm se lạnh, mưa phùn bất chợt.

• Chuẩn bị đầy đủ vật dụng cần thiết: Chọn giày, dép dễ di chuyển vì bạn sẽ phải đi bộ khá nhiều trong khuôn viên lễ hội. Ngoài ra, mang theo nước uống và một ít đồ ăn nhẹ để tránh tình trạng xếp hàng lâu hoặc giá cả tăng cao trong mùa lễ hội.

• Quản lý tiền bạc hợp lý: Chỉ nên mang theo một khoản tiền mặt vừa đủ, ưu tiên tiền lẻ để dâng lễ, công đức hoặc mua quà lưu niệm. Hạn chế mang nhiều tiền mặt, trang sức có giá trị để tránh rủi ro không mong muốn nơi đông người.

• Cẩn trọng với tư trang cá nhân: Các lễ hội lớn thường rất đông đúc, dễ xảy ra tình trạng chen lấn. Vì vậy, hãy luôn chú ý bảo quản túi xách, ví tiền, điện thoại; nên sử dụng balo nhỏ đeo trước ngực hoặc túi có khóa kéo an toàn.

• Cân nhắc đặt tour để hành trình thuận tiện hơn: Nếu muốn kết hợp đi lễ đầu năm cùng tham quan, vãn cảnh và khám phá các điểm du lịch lân cận, việc lựa chọn tour trọn gói là giải pháp hợp lý. Lịch trình được sắp xếp khoa học, tiết kiệm thời gian di chuyển và giúp chuyến đi diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái hơn.

Một số lưu ý khi tham gia các lễ hội lớn ở miền Bắc

Giữa không khí rộn ràng đầu xuân, việc tham gia những lễ hội linh thiêng hút khách ở Miền Bắc mang lại trải nghiệm đáng nhớ, vừa cầu may đầu năm, vừa cảm nhận chiều sâu văn hóa và tinh thần “uống nước nhớ nguồn”. Vietsense Travel mang đến những hành trình lễ hội được tổ chức bài bản, phù hợp cho du khách muốn chuyến đi khởi đầu năm mới thuận lợi.