Bảo tàng Quang Trung

Đất võ Bình Định không chỉ nổi tiếng với những danh lam thắng cảnh tuyệt vời được xem là kỳ quan thiên nhiên mà còn nổi tiếng với những công trình lịch sử, văn hoá tiêu biểu. Hành trình chinh phục mảnh đất Quy Nhơn, Bình Định, du khách được chiêm ngưỡng những sắc màu văn hoá, du lịch, nghệ thuật biểu diễn xuất sắc. 

Xuất phát từ TP. Quy Nhơn, du khách hướng theo quốc lộ 19 về phía Bắc khoảng 42km sẽ đến với thị trấn Phú Phong - đây là mảnh đất nơi 3 anh em Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ sinh ra và lớn lên…Di chuyển thêm một đoạn nữa qua cây cầu Kiên Mỹ bắc ngang sông Côn, du khách sẽ đến điểm đích là di tích Bảo tàng Quang Trung.

Cung đường dẫn đến Bảo tàng qua những nương dâu, đồi cỏ, ruộng lúa xanh mướt; bình yên hơn là những ngôi nhà thấp thoáng, phủ mái rêu phong sau rặng tre hiền hoà vun vút vươn lên. Bảo tàng Quang Trung gồm hai công trình chính là bảo tàng Quang Trung và đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt. Cùng tham quan bên trong công trình tiêu biểu này để xem có gì hấp dẫn nhé!

Bảo tàng Quang Trung tọa lạc trong một khuôn viên rộng lớn lên đến 150.000m². Những công trình được xây dựng và kiến trúc độc đáo, hài hoà bên trong bao gồm các hạng mục: nhà trưng bày, nhà biểu diễn nhạc võ Tây Sơn, nhà rông Tây Nguyên… Gây ấn tượng và thu hút không chỉ bởi không gian rộng lớn, thiết kế đa chiều mà bởi nơi đây chính là một trong những bảo tàng Danh nhân lớn nhất và thu hút đông đảo du khách tham quan trong và ngoài nước đến tham quan, du lịch, học tập quanh năm.  

Tham quan Bảo tàng Quang Trung có gì hấp dẫn?

Khuôn viên từng khu vực quanh bảo tàng Quang Trung gây thú vị và ấn tượng, trước hết đến từ nhà trưng bày với kiến trúc hiện đại kết hợp cổ điển hài hòa. Nếu am hiểu về lịch sử và có sự quan sát tỉ mỉ từ những thiết kế cùng thời, bạn sẽ nhận ra đây chính là thiết kế điển hình của những ngôi chùa cổ xưa tại Việt Nam khoảng thời gian thế kỷ 18.

Đi sâu tham quan từng chi tiết và thiết kế, rất nhiều những “điểm nhấn” tạo nên nét độc đáo và hài hoà khiến tổng thể được mềm mại và rõ ràng hơn. Công trình gồm 9 phòng và trưng bày tổng hơn 11.000 tư liệu, hiện vật. Những “đồ cổ” này được sưu tầm qua những thời kỳ phát triển và xây dựng của phong trào khởi nghĩa Tây Sơn và Hoàng đế Quang Trung (1788-1792).

Chủ đề lần lượt từ các giai đoạn tiếp nối là “Bối cảnh lịch sử trước khởi nghĩa Tây Sơn”, “Quê hương và thời niên thiếu của các thủ lĩnh Tây Sơn”, “Chuẩn bị khởi nghĩa”, “Bước phát triển của phong trào giải phóng phủ Quy Nhơn và Quảng Ngãi”, “Chống phong kiến và thống nhất đất nước”, “Chống ngoại xâm bảo vệ nền độc lập”, “Xây dựng đất nước”, “Bày tỏ lòng biết ơn người anh hùng áo vải Quang Trung”. Tất cả được tái hiện một cách chân thực và ấn tượng trong những thiết kế được trưng bày độc đáo và hài hoà đến từng đường nét.

Hình ảnh khiến du khách ngỡ ngàng xuất hiện ngay khi bước vào cổng là tượng đài Hoàng đế Quang Trung oai phong, lẫm liệt với dáng vẻ hiên ngang, lừng lững. Tiến tới là nhà biểu diễn nhạc võ Tây Sơn, chính là nơi biểu diễn võ thuật cổ truyền và trống trận Quang Trung phục vụ du khách. Điểm đến này liên quan một chút đến lịch sử và những câu chuyện vẫn được lưu giữ cho đến ngày nay. 

Tương truyền, 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ văn võ song toàn đã có công rất lớn trong việc sáng tạo, phát triển và hoàn thiện những bộ môn liên quan đến võ Bình Định. Chưa hết, họ còn góp công trong việc nâng cao các bài quyền, côn, binh khí để truyền dạy cho nghĩa quân Tây Sơn. Từ đó mà binh lính cũng như đội quân khởi nghĩa về sau đã có những chiến thắng lừng lẫy, vang danh một thời.

Kể chi tiết hơn một chút về Nguyễn Huệ, người đã có chủ trương đưa nhạc trống vào luyện võ, cách làm này thực sự hữu hiệu bởi đã khích lệ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta, tạo thành tác phẩm nhạc khí góp phần vào thắng lợi đánh tan 29 vạn quân Thanh tiến vào giải phóng thành Thăng Long mùa Xuân năm Kỷ Dậu (1789). 

Sau chiến công vẻ vang của Nguyễn Huệ cùng với đoàn quân khởi nghĩa, nhạc trống Tây Sơn cũng trở nên nổi tiếng và ngày nay được gọi với cái tên trống trận Quang Trung. Dàn trống này có 12 chiếc tượng trưng cho 12 con giáp khác nhau. Mỗi một bài trống lại thể hiện một ý nghĩa khác với chủ đề chung chính là sắc màu nhạc tuồng đặc sắc. VietSense Travel đã có sự tìm hiểu và đưa ra cho bạn một số nhận biết về những chủ đề tiêu biểu này. Nếu là hồi Xuất quân thì khổ Trống khách sẽ kết hợp với nhịp điệu chậm, kêu gọi toàn quân tập hợp chuẩn bị lên đường kháng chiến. Nếu nghe điệu Xung trận - Phá thành sẽ sử dụng bài trống Tẩu mã với nhịp điệu nhanh, dồn dập, hùng mạnh, thúc giục quân sĩ tiến lên; còn hồi Khải hoàn ca mang âm hưởng của bài trống Ba bảy với nhịp điệu vui tươi.

Bảo tàng Quang Trung hội tụ văn hoá, lịch sử, kiến trúc độc đáo

Một trong những kiến trúc ấn tượng toạ lạc bên trong khuôn viên bảo tàng Quang Trung gây tò mò và hấp dẫn du khách tham quan đó là nhà rông Tây nguyên. Ngôi nhà rông nằm ở vị trí đẹp nhất trong bảo tàng với lưng tựa núi , mặt hướng ra dòng suối trong xanh. Một vị trí không thể hoàn hảo hơn để hứng trọn những điều tinh túy của thiên nhiên, đất trời ban tặng.

Kiến trúc của nhà rông Tây Nguyên được xây dựng hoàn toàn giống như những ngôi nhà truyền thống của dân tộc Ba Na. Ngôi nhà cao 17m, rộng 9m, dài 19m với hệ thống 6 cây đà dài 9m, 6 vì kèo và 12 cây cột cao 9m, đường kính 0,4m,...Càng ý nghĩa hơn khi được biết đây chính là công trình tiêu biểu được UBND tỉnh Gia Lai xây tặng tỉnh Bình Định nhằm ghi nhớ sự đóng góp tích cực của đồng bào Ba Na và các dân tộc Tây Nguyên vào phong trào khởi nghĩa Tây Sơn. 

Nếu đến Bảo tàng Quang Trung du lịch và tham quan nhà rông Tây Nguyên vào đúng dịp lễ hội, du khách còn có cơ hội thưởng thức văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, hàng loạt những tiết mục nghệ thuật cùng với lễ hội đặc sắc và tiêu biểu không thể chối từ.

Tạm biệt ngôi nhà rông nơi lưu giữ những kiến trúc Tây Nguyên đặc sắc, du khách sẽ tiếp tục đến với ngôi đền Tây Sơn. Đền thờ Tây Sơn được xây dựng từ 1823 trên nền ngôi nhà thuở sinh thời 3 anh em nhà Tây Sơn. Độc đáo với đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt bởi hệ thống kiến trúc hài hoà kiểu chữ đinh ấn tượng, mái vảy mũi hài, góc mái cong hình mũi thuyền, trang trí hoa văn cá hóa rồng. Trên nóc đền là hình "Lưỡng long chầu nguyệt" với chân 5 móng, vảy đính bằng các loại mảnh sứ và thủy tinh xanh, vàng rất sinh động. Để dễ quan sát và nhìn nhận thì phía trên cửa chính là dòng chữ "Tây Sơn Điện", hai bên là câu đối viết bằng chữ Hán.

Đền thờ bao gồm 2 gian chính bao gồm tiền điện và hậu điện, trong đó tiền điện là nơi đặt án thờ cộng đồng và tổ tiên dòng họ nhà Tây Sơn. Hậu điện sẽ lớn hơn với thiết kế 3 gian nhỏ mỗi gian là một thiết kế với mục đích sử dụng khác nhau. Gian phía bên trái đặt án và tượng thờ các quan văn, gian bên phải đặt án và tượng thờ các quan võ. Ngay phía trước tiền điện chính là nhà dẫn, kiến trúc ở đây khá thú vị khi có hai hàng cột to trang trí rồng, mây, trước nhà dẫn có 1 tấm bia đá granite màu đỏ, ghi tóm tắt nội dung lịch sử đền thờ.

Ấn tượng khuôn viên quanh Bảo tàng Quang Trung 

Những công trình phụ đặc biệt hay tiểu cảnh trong khuôn viên bảo tàng cũng được chăm chút tỉ mỉ và kỹ lưỡng. Điểm nhấn ở đây là một cây me cổ thụ do ông Hồ Phi Phúc trồng( là thân phụ của 3 anh em nhà Tây Sơn) từ cách đây hơn 200 năm. Năm 2011, Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường của Việt Nam đã cấp bằng công nhận cây di sản với chiều cao lên đến 24m, đường kính thân 1,2m, và đường kính gốc là 3,9m, tán lá che phủ hơn 600m²… Với danh hiệu này thì đây chính thức là cây cổ thụ đầu tiên ở Bình Định được công nhận là cây di sản. Cạnh sát bên cây me chính là giếng nước cũng do ông Hồ Phi Phúc xây dựng và được ghép bằng đá ong cực kỳ độc đáo.

Năm 1979, Quần thể đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt đã được xếp hạng di tích quốc gia và đến 2014 thì được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Về thăm Bảo tàng Quang Trung, du khách như ngược dòng lịch sử để quay về những năm tháng hào hùng và thời kỳ oanh liệt của nghĩa quân Tây Sơn, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc nhất là đối với thế hệ trẻ hôm nay. VietSense Travel kính chúc quý khách sẽ có những chuyến đi ý nghĩa và thật nhiều kỷ niệm.